|
Polskie powstania |
|
 Myślę, że jako Polacy możemy być dumni ze swojej historii i swoich zachowań i postaw, jakie w tejże naszej historii przyjmowaliśmy. Osobiście jestem dumny z naszych zrywów narodowych, powstań w walce o niepodległość , jakie na przełomie wieków miały czas i miejsce.
Warto zacząć powstaniem kościuszkowskim z 1794 roku. Wybuchło przeciw Rosji, a następnie przeciw Prusom. Przyczyną był II rozbiór Polski. Ważnym elementem, który "popchnął" Polaków do wybuchu powstania była także rewolucja we Francji, wzmagające rewolucyjne nastroje w Polsce. Bitwa pod Racławicami i insurekcja w Warszawie były naczelnymi sukcesami powstania, które upadło w listopadzie1794 roku po interwencji Prus. W listopadzie 1830 roku w Warszawie wybuchło kolejne powstanie. Powodem były łamanie przez cara konstytucji i ograniczenie autonomii Królestwa Polskiego. Brak jedności w czasie obrad sejmu, brak wsparcia ze strony chłopów a przede wszystkim niewiara w sukces powstania spowodowały klęskę zrywu. Powstanie upadło w październiku 1831 roku. Powstanie listopadowe było najdłużej trwającym ze wszystkich polskich powstań. Nie zawsze walki powstańcze udało się rozpowszechnić na teren całego kraju. W 1846 roku wybucha powstanie krakowskie. Władze obiecały chłopom uwłaszczenie, dlatego tak wielki procent chłopów brało udział w walkach. Skuteczna propaganda nieprzyjaciela i ciągłe podsycanie konfliktu między chłopami a szlachtą doprowadziły do rzezi galicyjskiej czyli ataku i wymordowaniu przez chłopów znacznej części szlachty. Powstanie upadło tego samego roku a Kraków przestał być wolnym miastem. Polskie nastroje zmieniły się, gdy na scenę weszło nowe pokolenie. Nadzieję na odzyskanie niepodległości, kryzys w Rosji i przede wszystkim "branka" w styczniu 1863 roku to główne przyczyny powstania. Porażki w walkach i nieporozumienia między obozami "białych" i "czerwonych" spowodowały ostateczny upadek powstania. Wywózki na Syberię i polityka rusyfikacji to najgorsze skutki powstania. Kolejne zrywy miały charakter lokalny. 27 grudnia 1918 roku wybuchło zbrojne wystąpienie polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru Pruskiego do Polski. Ważnym elementem zrywu był przyjazd do Poznania polskiego pianisty i działacza niepodległościowego Ignacego J. Paderewskiego. Powstańcy w krótkim czasie opanowali całą Wielkopolskę z wyjątkiem północno i południowo-wschodnich obrzeży. Powstanie skończyło się rozejmem w Trewirze w lutym 1919 roku. Było to jedyne zwycięskie powstanie w dziejach Polski. Na Śląsku w przeciągu kilku lat doszło do 3 wystąpień Polaków. Pierwsze wybuchło 16 sierpnia 1919 roku w związku z aresztowaniem śląskich przywódców Polskiej Organizacji Wojskowej i represjami niemieckimi. Stłumione zostało 10 dni później. II powstanie wybuchło rok później. Wymierzone było w niemiecka dominacje we władzach administracyjnych i bezpieczeństwa. Udało się uzyskać dostęp Polaków do tymczasowej administracji. Komisja Międzynarodowa nakazała przerwać walki. W 1921 roku doszło do kolejnego zrywu i III powstania śląskiego. Przyczyna był Plebiscyt na Górnym Śląsku i oszustwo urzędników niemieckich. W ręce ludności oddano decyzje do jakiego państwa należeć będzie Górny Śląsk. Władze niemieckie dopuściły do glosowania Niemców mieszkających w chwili glosowania poza Górnym Śląskiem. Powstanie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku. Skutkiem walk było podpisanie w 1922 roku w Genewie konwencji w sprawie Śląska. Konwencja była korzystna dla Polski, gdyż obszar przyznany Polsce powiększony został do około 1/3 spornego terytorium. Historie polskich powstań należy zakończyć na II wojnie światowej i okupowanej Warszawie. To w stolicy w 1944 roku doszło do walk z okupantem niemieckim. Warszawa wałczyła i broniła się przez 63 dni. Brak pomocy z zewnątrz, ogromne straty w ludności i broni powodują kapitulacje powstania. W przeciągu tych blisko 150 lat Polacy niejednokrotnie chwytali za bron. Zawsze w obronie Ojczyzny. Polskie powstania stały się symbolem walki o niepodległość i demokracje. Symbolem tego, iż w obronie wolności i suwerenności Polacy są w stanie do największych poświęceń. I z tego możemy być dumni.
Damian Komorowski
|
|
|